THIẾU MÁU THAI KỲ - NHỮNG ĐIỀU BẠN CẦN BIẾT

Phụ nữ  mang thai luôn có nguy cơ thiếu máu thiếu sắt, đây là một tình trạng máu không đủ các tế bào hồng cầu khỏe mạnh để mang oxy đến các mô trong cơ thể. Theo nghiên cứu của Viện Dinh dưỡng Quốc gia, tỷ lệ thiếu máu ở phụ nữ tuổi sinh đẻ tại Việt Nam là 26,5% và 75% thiếu sắt ở phụ nữ có thai. Thiếu máu trong thời kỳ mang thai có thể làm cho người mẹ cảm thấy mệt mỏi, làm tăng nguy cơ sinh non hoặc sinh con nhẹ cân.

 

Thiếu máu trong thời kỳ mang thai có thể tăng nguy cơ sinh non

Nguyên nhân gây thiếu máu khi mang thai

Bình thường cơ thể sử dụng sắt để tạo hemoglobin, là một protein trong các tế bào máu đỏ để mang oxy đến các mô trong cơ thể. Trong thời gian mang thai, nhu cầu sắt tăng gấp đôi để đảm bảo cho những thay đổi của cơ thể người mẹ và giúp cho thai nhi được cung cấp máu đầy đủ. Nếu không có đủ dự trữ sắt hoặc thiếu sắt trong thai kỳ thai phụ có thể bị thiếu máu do thiếu sắt. Ngoài ra, nhiễm ký sinh trùng, nhất là nhiễm giun móc làm cho cơ thể mất sắt cũng gây nên thiếu máu.

Các yếu tố nguy cơ gây thiếu máu trong thời kỳ mang thai

Phụ nữ có nguy cơ mắc bệnh thiếu máu trong thai kỳ nếu:

- Khoảng cách giữa các lần có thai gần nhau

- Phụ nữ mang đa thai

- Nôn mửa thường xuyên do thai nghén

- Cung cấp không đủ sắt cho cơ thể

- Trước khi mang thai có lượng kinh nguyệt hàng tháng nhiều.

Triệu chứng thiếu máu khi mang thai

Một số triệu chứng mang thai có thể tương tự như các triệu chứng thiếu máu nói chung.

Nếu trong thời kỳ mang thai bị thiếu máu thiếu sắt nhẹ, bạn có thể không nhận thấy bất kỳ triệu chứng nào. Tuy nhiên, nếu trường hợp thiếu máu nặng bạn sẽ có các triệu chứng sau: Cảm giác rất mệt mỏi, da xanh nhợt, tim đập nhanh, hay hụt hơi, cảm thấy chóng mặt, choáng váng và nhức đầu, có cảm giác thèm ăn các loại phi thực phẩm như đất sét, bột bắp.

          Bất kể có hay không có triệu chứng, phụ nữ mang thai cần xét nghiệm máu để sàng lọc bệnh thiếu máu trong lần khám thai đầu tiên và ít nhất một lần nữa trong suốt thời kỳ mang thai.

Phòng và điều trị thiếu máu cho phụ nữ có thai

Trước và trong suốt thời kỳ mang thai, bạn nên uống vitamin tổng hợp có chứa sắt có thể giúp ngăn ngừa và điều trị thiếu máu trong thai kỳ. Nếu xét nghiệm cho thấy bạn bị thiếu máu do thiếu sắt, bác sĩ sẽ kê các loại dược phẩm bổ sung sắt cho bạn. Liều lượng phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của tình trạng thiếu máu khi mang thai nhưng thường sẽ nằm trong khoảng 60 đến 120mg sắt nguyên tố mỗi ngày, chưa kể lượng sắt bổ sung trong các loại thuốc bổ cho thai phụ. Bạn nên tuân thủ chỉ định của bác sĩ và đừng bao giờ bổ sung nhiều sắt hơn so với lượng sắt được kê đơn.

Dinh dưỡng hợp lý cũng có thể ngăn ngừa bệnh thiếu máu trong thai kỳ.Nguồn thực phẩm có chất sắt bao gồm thịt nạc đỏ, thịt gia cầm và cá, ngoài ra phụ nữ có thai nên bố sung thêm sữa,ngũ cốc ăn sáng, đậu và rau quả để tăng cường chất sắt.

Tăng cường sắt từ thực phẩm để phòng thiếu máu ở phụ nữ có thai

          Để tăng cường sự hấp thu sắt từ nguồn thực vật và các chất bổ sung, hãy ăn hoặc uống các loại thực phẩm giàu vitamin C như nước cam, nước ép cà chua hoặc dâu. Để hấp thu nhiều sắt nhất có thể, nên uống viên sắt khi đang đói, uống thuốc bằng nước lọc hoặc nước cam, vitamin C giúp hấp thu sắt tốt hơn, nhưng đừng uống với sữa vì canxi cản trở quá trình hấp thu sắt. Cà phê và trà cũng ảnh hưởng đến sự hấp thu sắt.

Trong khoảng một tuần kể từ khi bắt đầu điều trị, bạn sẽ tạo ra nhiều hồng cầu mới và lượng hemoglobin cũng tăng cao. Thường chỉ sau một tháng điều trị là có thể hoàn toàn thoát khỏi tình trạng thiếu máu khi mang thai, nhưng bạn nên tiếp tục bổ sung sắt trong vài tháng tiếp theo để tăng cường nguồn sắt dự trữ.

Như trên đã nói, nhu cầu hằng ngày của phụ nữ mang thai là 27mg (gấp hơn 3 lần so với nam giới) trong khi đó cơ thể chỉ hấp thu 10 - 15% lượng sắt trong thức ăn hằng ngày. Vì vậy phụ nữ mang thai dù ăn uống đầy đủ vẫn phải uống viên sắt để phòng chống bệnh thiếu máu. 

Hồng Nga